Czym jest kreatywność i czy jest ona Twojemu dziecku potrzebna?

Bardzo często ostatnio słyszy się o potrzebie kreatywnych zabaw, kreatywnego spędzania czasu z dzieckiem, kreatywnych książek, kreatywnej muzyki – no ogólnie najlepiej gdyby wszystko wokół było kreatywne 🙂 Wtedy nasze dziecko będzie rozwijało się w najlepszy z możliwych sposobów. Jednak ja mam dwa podstawowe pytania – pierwsze: czy to prawda, że wszystko musi być aż tak kreatywne? Oraz drugie: czym ta kreatywność w ogóle jest? Skąd wiemy, że coś jest kreatywne, a coś nie? Jakie warunki musi spełniać? (ups… wyszło dużo więcej pytań :/ ).

Postanowiłam to sprawdzić, poszukać i przetestować. W końcu mam certyfikat z opieki nad młodszymi i starszymi dziećmi i coś na ten temat powinnam wiedzieć 😉

Czym jest kreatywność?

Według definicji NACCCE’s (The National Advisory Committee on Creative and Cultural Education) kreatywność to wyobraźnia zaprojektowana w taki sposób, aby uzyskać oryginalne i wartościowe wyniki. I charakteryzuje się ona:

  • pomysłowością – pomysłowym myśleniem lub działaniem
  • celowością – bo można mieć jakiś ciekawy pomysł, ciekawą myśl, ale dopiero przekucie jej na opowieść, obrazek czy dźwięk jest działaniem kreatywnym
  • oryginalnością – obejmuje pomysły, które są nowe dla osoby, która je realizuje, wykonuje
  • wartością – rezultat działania, które jest kreatywne daje jakąś wartość (daje rozwiązanie jakiegoś problemu, jest użyteczny albo sprawia przyjemność)

Jednak mówiąc językiem bardziej użytecznym i zrozumiałym kreatywność jest czymś przez co możemy wyrazić siebie samych: to próbowanie nowych rzeczy i nowych dróg; to testowanie różnych rozwiązań; to próba zrobienia czegoś, co już dobrze znamy w zupełnie inny sposób; to bycie pomysłowym i oryginalnym.

Czy moje dziecko jest kreatywne?

Panuje dość powszechny pogląd – a nawet dwa – że kreatywność zarezerwowana jest tylko dla “wybrańców bożych” (czyli uderzające podobieństwo do muzyki 😉 ) oraz przedmiotów czy też czynności typowo artystycznych (jak malarstwo, muzyka, sztuka itd). Pogląd ten nie jest do końca prawdziwy. Każdy z nas może być kreatywny. Potrzebuje jednak do tego jednej najważniejszej rzeczy – odpowiedniego środowiska, które będzie tą kreatywność wspierać; odpowiedniego otoczenia, które będzie podsuwać możliwości rozwoju.

Mózg małego dziecka jest tak zaprojektowany, aby umożliwić mu pełne zrozumienie świata, który go otacza. W pierwszych latach życia tworzy się miliardy połączeń nerowywch (nigdy później nie ma tak dużego i szybkiego rozwoju mózgu!), z których później korzystamy. Dziecko rodzi się z wielkim pragnieniem eksplorowania, odkrywania świata wokół niego, a kreatywność rozwija się właśnie z tej wrodzonej ciekawości (którą notabene później gdzieś gubimy i tak usilnie szukamy w dorosłym życiu). Jednak fakt, iż jakaś umiejętność jest nam dana od narodzin nie oznacza, że każdy ją teraz posiada.

Zapomniana, nie ćwiczona umiejętność najzwyczajniej w świecie zanika. Dziecko potrzebuje możliwości praktykowania i rozwijania wszystkich swoich umiejętności – w tym także kreatywności. I jeśli tych możliwości mu nie zapewnimy w odpowiednim czasie, kreatywność zostanie wyparta przez inną umiejętność i w końcu wygaśnie.

Kreatywne otoczenie – co to oznacza?

Kreatywne otoczenie to nic innego jak zapewnienie dziecku wspierającego otoczenia, które będzie ceniło je jako jednostkę oraz zachęcało do eksplorowania świata wokół. Jak to zrobić? Oto kilka prostych sposobów:

  • wprowadzając nowe materiały
  • wprowadzając nowe słowa
  • opowiadając nowe historie
  • wprowadzając nowe ruchy
  • słuchając nowej muzyki
  • aranżując stymulujące środowisko wokół dziecka
  • szanując pomysły dziecka

Stworzenie takiego przyjaznego środowiska sprawia, że dziecko ma możliwość rozwijania nie tylko swoich pomysłów i zamiarów, ale również testowania ich, sprawdzania, a przez to również nabierania pewności siebie i podejmowania śmiałych decyzji. Oczywiście zapewniając dziecku kreatywne otoczenie, w którym może się realizować wpływamy nie tylko na rozwój jego kreatywności, ale również na inne obszary (m.in. rozwój fizyczny / ruchowy, rozwój wiedzy i rozumienia świata, rozwiązywania problemów, komunikacji, języka). Żadna aktywność nie jest tworzona sama sobie. Żaden obszar rozwoju i nauki nie może być pozbawiony odniesień do innych obszarów. To wszystko łączy się w piękną całość.

Kreatywność a muzyka

Czy zatem w obszarze muzyki również możemy liczyć na rozwój kreatywności? Oczywiście! Te dwa segmenty bardzo ściśle ze sobą współgrają i się uzupełniają. I nie mam na myśli tutaj tylko jakiś wirtuozerskich popisów na skrzypcach czy fortepianie. Kreatywność w muzyce może objawiać się na wiele różnych sposobów!

Czy samo słuchanie muzyki może być kreatywne? Tak, pod warunkiem, że nie jest to słuchanie bierne. Gdy aktywnie słuchamy muzyki zazwyczaj za każdym razem wychwycimy coś czego wcześniej nie zauważyliśmy! Jednak dziecko samo bardzo często podpowiada nam w którą stronę chce iść – czy woli potańczyć, wyciszyć się, pośpewać czy może jednak zagrać na którymś z instrumentów. Podążaj za swoim dzieckiem i jego potrzebami.

Co za dużo to nie zdrowo…

Trzeba jednak pamiętać, że to, iż coś jest dobre dla rozwoju Twojego dziecka wcale nie oznacza, że musisz to stosować 24/7. To bardzo szybki sposób, który prowadzi do przestymulowania małego dziecka. I wiem, że czasami robimy to zupełnie nieświadomie. Jednak Twoje dziecko wcale nie wymaga kreatywnych zabaw, ćwiczeń czy aktywności przez cały czas. Wręcz przeciwnie. Małe dzieci POTRZEBUJĄ czasu na “nicnierobienie”; czasu, w którym wszystko, czego właśnie przed chwilą się dowiedziały o otaczającym ich świecie będą mogły przyswoić; czasu na swoje przemyślenia.

Podsumowanie

Kreatywność jest sposobem na wyrażenie siebie – swoich potrzeb, pragnień, zmartwień. Kreatywność jest umiejętnością, którą posiada każdy z nas, jednak aby ona wzrastała potrzebne jest odpowiednie środowisko, które będzie ją rozwijać. W kreatywności ważniejszy od wyniku jest sam proces – to właśnie on jest najbardziej znaczący dla rozwoju Twojego dziecka. Małe dzieci nie są “pustymi naczyniami”, ale są kreatywne na swój własny sposób. Nie wiedzą jaki świat powinien być, więc są otwarte na nieskończenie wiele możliwości. Pozwólmy i pomóżmy im tą kreatywność rozwijać.

Ściskam,

Podpis, Monika

P.S. Więcej o kreatywności i sposobach na jej rozwój u małych dzieci możesz posłuchać podczas styczniowego webinaru – zapisz się TU.

%d bloggers like this: