GRA NA PIANINIE – KIEDY JEST TEN ODPOWIEDNI MOMENT?

Gra na pianinie – kiedy jest ten odpowiedni moment?

Ostatnio zauważyłam wielkie zapotrzebowanie na wiedzę dotyczącą gry na pianinie. Zasypujecie mnie pytaniami: kiedy zacząć? Jak zacząć? Czy moje 2-letnie dziecko może już pójść do szkoły muzycznej? Jaką szkołę wybrać? Na co zwrócić uwagę? Pytania się mnożą i mnożą. Postanowiłam więc zainicjować serię artykułów, które będą wyjaśniały interesujące Cię kwestie 🙂

Na początek może powiedzmy sobie szczerze, że nie tylko rodzice, którzy decydują się na muzyczną edukację swoich dzieci (w takiej formie ustrukturyzowanej jak szkoły muzyczne itd.), ale również Ci, którzy wprowadzają muzykę do codzienności swoich dzieci w domu – podarowują swoim pociechom wiele dobrego.  Bez względu na to, co robimy i na co się zdecydujemy zawsze dajemy swojemu dziecku narzędzia, na których może budować ono swoją pewność siebie, dyscyplinę, koordynację wzrokową i ruchową, inteligencję, kreatywność czy koncentrację. Jako rodzic na pewno chcesz dać to wszystko swojemu dziecku i chciałabyś to zrobić już, teraz. Jednak zazraz potem zaczynasz się zastanawiać – kiedy jest ten najlepszy czas, aby zacząć lekcje gry na pianinie? 

Spróbujemy sobie na to pytanie dziś odpowiedzieć 🙂

Czy kiedykolwiek jest “za wcześnie” na naukę gry?

Wiem, że na YouTube można zobaczyć wiele nagrań dwu czy trzyletnich dzieci grających Mozarta lepiej niż nie jeden dorosły 🙂 Jednak prawda jest taka, że to wcale nie oznacza, iż każdy 3-latek jest gotowy, aby tego dokonać. Po pierwsze musimy sobie jasno powiedzieć, że tak naprawdę nie ma jednego, idealnego wieku, w którym dziecko powinno zacząć taką naukę. Każdy z nas jest inny. Każde dziecko jest inne. Są dzieci, które mogą rozpocząć bardzo wcześnie (np. w wieku 3 lat) i odnoszą duże sukcesy. Są takie, które rozpoczynają później – w wieku 8-9 lat – i one również mogą zostać wybitnymi pianistami. Ale są również takie, które swoją przygodę z pianinem rozpoczynają w wieku nastoletnim i one również mogą bardzo dużo zyskać.

Oczywiście bardzo wielu nauczycieli gry na pianinie powie, że aby dziecko mogło rozpocząć naukę musi znać cyfry, litery i musi potrafić czytać. I bez tego ani rusz. Dlatego też utarło się, że najlepszym czasem na formalną naukę gry są okolice szóstego roku życia.  Jednak moim zdaniem istneje inna skala i uważam, że inne umiejętności odgrywają dużo ważniejszą rolę niż wiek dziecka. 

Czy to “ten” czas?

W moim odczuciu jest kilka takich umiejętności, które powinny być swego rodzaju miernikiem tego czy Twoje dziecko jest gotowe na, nazwijmy to, formalną naukę gry na pianinie czy nie. O czym dokładnie mówię? Oto krótka ściąga 😉

  1. WIELKOŚĆ DŁONI
    Aby rozpocząć formalną naukę gry na pianinie dziecko powinno potrafić bez większego wysiłku tak rozstawić dłonie i palce, aby każdy z nich znajdował się na kolejnych, sąsiadujących ze sobą białych klawiszach pianina. Czasami taka czynność jest bardzo trudna nawet dla pięciolatka! Dlatego też upewnij się, że Twoje dziecko nie czuje bólu czy dyskomfortu i jest mu wygodnie w takim układzie używać klawiatury.

  2. NIEZALEŻNOŚĆ POSZCZEGÓLNYCH PALCÓW
    Przed rozpoczęciem formalnych zajęć dziecko powinno być w stanie – mając obie dłonie na klawiaturze – poruszyć każdym palcem osobno. Jak to sprawdzić? Najprostszym sposobem jest po prostu poproszenie dziecka, aby trzymając ręce nieruchomo na klawiaturze poruszyło np. palcem wskazującym itd. To bardzo ważna umiejętność, którą możesz ćwiczyć wspólnie z dzieckiem 🙂

  3. ZAINTERESOWANIE MUZYKĄ
    Małe dzieci (zresztą dorośli również) uczą się tylko tego, co je zainteresuje. Jeżeli więc chęć nauki gry na pianinie wypływa tylko od Ciebie – prędzej czy później skończy się to klęską. Motywacja musi pochodzić od dziecka, a Ty możesz ją jedynie pogłębiac i rozbudzać w nim to zainteresowanie.

  4. GOTOWOŚĆ I CHĘĆ NAUKI
    Jest to chyba najważniejsza rzecz bez której żadna nauka nie ma większego sensu. Łączy się to również z zainteresowaniem danym przedmiotem. Jeżeli Twoje dziecko lubi naukę gry na pianinie, lubi wszystkie czynności z tym związane i sprawia mu to radość – samo będzie dążyło do pokonywania wszelkich trudności, z którymi się zetknie. Będzie zmotywowane i chętne do współpracy. Poza tym pamiętaj, że mózg uczy się nowych rzeczy tylko, gdy nas zainteresują 🙂

  5. UMIEJĘTNOŚĆ SKUPIENIA UWAGI
    To umiejętność, przez którą nauczyciele gry na pianinie uważają, że dzieci powyżej piątego roku życia powinny dopiero rozpoczynać swoją przygodę z tym instrumentem. Rzeczą normalną jest, że małe dzieci nie są w stanie na dłużej skupić swojej uwagi (badania mówią o około 5 minutach dużego skupienia). Jednak to nie dyskwalifikuje Twojego dziecka z formalnej nauki w młodszym wieku.

Obserwując u swojego dziecka te kilka wskaźników będziesz w stanie ocenić czy teraz jest dobry czas na formalną naukę gry na pianianie. Każde dziecko jest inne. W idealnej sytuacji wszystkie te umiejętnośći dziecko posiada i jest idealnie przygotowane do rozpoczęcia swojej kariery wirtuoza klawiszy 😉 

Jednak czasami zdarza się tak (i to znacznie częściej), że dziecko potrafi skupić swoją uwagę przez kilka minut, jest zainteresowane muzyką, ale ma jeszcze za małe rączki aby dobrze rozstawić palce na poszczególnych klawiszach. Może być tak, że rozstaw dłoni, niezależność poszczególnych palców i zainteresowanie muzyką sa w bardzo dobrej formie, ale dziecko nie potrafi skupić swojej uwagi nawet na krótką chwilę. Co zatem robić w takich sytuacjach?

Rola nauczyciela

Bardzo wielką rolę w procesie nauki gry na pianinie (jak i na każdym innym instrumencie, umówmy się) odgrywa nauczyciel. Bowiem to od niego w dużej mierze zależy to czy Twoje dziecko zapała jeszcze większą miłością i chęcią nauki gry na tym instrumencie czy wręcz przeciwnie – nie będzie chciało widzieć pianina na oczy. Są oczywiście różne szkoły i nie będę teraz rozpisywała się o założeniach każdej z nich. Są również różni nauczyciele, którzy preferują zupełnie inne metody pracy z dzieckiem. Może na potrzeby tego artykułu dokonajmy umownego podziału na nauczycieli:

  1. bazujących na kształceniu książkowym
  2. bazujących na kształceniu słuchowym

Dla tych pierwszych najważniejszą umiejętnością będzie czytanie i pisanie, dla tych drugich – uważne słuchanie i skupienie uwagi. Jednak niezależnie od tego jaką metodą pracuje nauczyciel musisz zwrócić uwagę na jedną, bardzo ważną sprawę. Szukając nauczyciela gry na pianinie dla swojego dziecka znajdź takiego, który – niezależnie od szkoły i metody jaką pracuje – dostosowuje się do poziomu rozwoju dziecka. Nigdy odwrotnie.

W całym tym procesie to dziecko jest najważniejsze i każda mateoda pracy powinna być dostosowywana do osobowości, temperamentu, możliwości fizycznych i umiejętności skupienia każdego dziecka. Jeśli więc Twoje dziecko potrafi skupić swoją uwagę przez 5 minut, a Ty zaserwujesz mu naukę gry na pianinie trwająca pół godziny – to nauczyciel więcej czasu spędzi na przywracaniu koncentracji i skupienia u Twojego dziecka niż na samej nauce. A to się zupełnie mija z celem. Tak więc albo znajdziesz nauczyciela, który dostosuje swoje metody do Twojego dziecka, albo musisz z tą formalną nauką jeszcze trochę poczekać 🙂

Czy kiedykolwiek jest “za późno” na naukę gry?

Nie, nigdy nie jest za późno 🙂 Jednak wszystko zależy od tego, co chcecie osiągnąć, czy wiążecie z grą jakieś dalsze plany na przyszłość czy ma to być tylko przyjemność. Z wiekiem dłonie i mózg stają się coraz mniej plastyczne, ale ich wytrzymałość, umiejętność skupienia uwagi czy siła się zwiększa. Zmniejsza się natomiast szybkość z jaką starsze dzieci czy dorośli sa w stanie przyswoić nową wiedzę. Dlatego też ta nauka zajmie zapewne więcej czasu niż u małych dzieci.

Wiele badań mówi, że taką granicą wiekową, od której zależy przyszłość pianistyczna dziecka to dziewięć lat. Później procesy mózgowe związane z muzyką nieco zwalniają, nauka przychodzi trochę ciężej przez co istnieją nikłe szanse, że dziecko rozpoczynające naukę gry jako nastolatek zostanie znanym wirtuozem. Jednak nigdy nie jest za późno na branie benefitów, które daje taka nauka.

Kiedy jest więc ten “idealny czas”?

Reasumując – kiedy więc jest ten idealny czas na rozpoczęcie formalnej nauki gry na pianinie? Jeżeli Twoje dziecko posiada w/w umiejętności (jak prawidłowy układ dłoni, chęć nauki czy niezależność palców) – idealny czas jest właśnie teraz! 🙂 Już teraz, nawet w bardzo młodym wieku, możecie czerpać korzyści jakie daje nauka gry na pianianie. Jednak nawet gdy dziecko jest już starsze, ale widzisz w nim ten zapał i chęć nauki – pozwól mu się w tym zatracić. Dobrze wykorzystana muzyka nigdy nie zrobi mu krzywdy – wręcz przeciwnie. Niegdy nie jest za późno, aby korzystać z dobrodziejstw, które daje – dla ciała, mózgu czy ducha. Moc muzyki jest wielka 🙂

Tak więc – na jakim etapie jest Twoje dziecko? 🙂

Ściskam,

Podpis, Monika