KAROLINA ROGÓZ-NAMIOTKO – JAK WSPOMAGAĆ ROZWÓJ MOTORYCZNY DZIECKA

Jak wspomagać rozwój motoryczny dziecka, by przygotować go do nauki pisania

Podczas naszej ostatniej Kawy z ekspertem na grupie Muzyczny świat dziecka gościliśmy Karolinę Rogóz-Namiotko – artystę plastyka i pedagoga z Pracowni Ceramiki. Mówiła ona o tym Jak wspomagać rozwój motoryczny dziecka, aby przygotować go do nauki pisania. Ponieważ jestem „na fali” z tym tematem – zainteresował mnie on bardzo 🙂 Karolina bardzo jasno i dokładnie wyjaśniła wszelkie zawiłości związane z rozwojem motoryki małej i odpowiedziała na wszelkie wątpliwości. Gdyby ktoś chciał jeszcze raz zobaczyć live Karoliny albo w ogóle go zobaczyć po raz pierwszy – serdecznie zapraszam na grupę. Jest on tam nadal dostępny 🙂

Karolina zgodziła się odpowiedzieć na wszelkie nasze pytania i wątpliwości w formie krótkiego wywiadu. Zapraszam więc do lektury 🙂

Karolina Rogóz-Namiotko – wywiad

  1. Karolino, jednym z częstszych pytań, które nasuwają się zaraz po usłyszeniu frazy „przygotowanie do nauki pisania”, jest leworęczność i praworęczność dziecka. Czy należy odzwyczajać dziecko leworęczne od pisania lewą ręką i przestawiać je na praworęczność? Z czym to się wiąże i jakie mogą być tego skutki?

Nie wolno tego robić. Lateralizacja, czyli stroność jest postępującym procesem, kształtuje się stopniowo wraz z wiekiem i ogólnym rozwojem ruchowym dziecka. Praworęczność stabilizuje się zazwyczaj ok. 2-3 roku życia, leworęczność ok. 3-4 roku życia. Ostateczna dominacja jednej ze stron wykształca się w wieku 6-7 lat. I mówimy tutaj nie tylko o rączce, ale również mamy na myśli dominację oka, ucha oraz nogi. Nie należy się obawiać sytuacji, w której wasze 4 czy 5 latki raz wybierają lewą, raz prawa rękę. Ingerencja może mieć katastrofalne skutki. Jeżeli będziemy zmuszać dziecko, które ma dominującą lewą stronę ciała (lewe oko, lewa ręka) do prawej ręki, wówczas zaburzamy naturalną kolej rzeczy. W ten sposób utrudnimy dziecku poprawne funkcjonowanie. Dzieci te mogą mieć w przyszłości trudności z koordynacją wzrokowo-ruchową, prawidłowym ułożeniem ciała w przestrzeni, dostosowaniem posturalnym.

  1. A co w sytuacji, gdy dziecko praworęczne pisze od prawej do lewej strony? Jaka może być tego przyczyna i jak temu zaradzić?

To wszystko zależy w jakim wieku jest dziecko. Jeżeli to 5 latek podpisujący swoją pracę plastyczną to należało by się zastanowić czy nie wykształca się u niego tzw. lateralizacja skrzyżowana (dominacja prawa ręka, lewe oko). Warto wtedy sprawdzić, które ucho, noga i oko są dominujące. Ale nie ma co panikować. Należy obserwować dziecko i wychwytywać wszelkie sygnały.

  1. Czy dorosły, który całe życie źle trzymał długopis (za mocno ściskał i źle chwytał) może się tego oduczyć? Jakie są na to sposoby? Jak może sobie pomóc?

U dorosłych też można wyeliminować pewne zaburzenia wynikające ze złego funkcjonowania ręki. Trwa to oczywiście dłużej, bo my dorośli mamy już swoje nawyki i wyeliminowanie ich zajmuje dużo więcej czasu niż u małego dziecka. Dzieci rozwijają się szybko i szybko się uczą. Jeżeli w porę wyłapiemy to co nas niepokoi, możemy efekty osiągać w szybkim tempie. U dorosłych jest trudniej, ale robi się to tak samo. Należy rozpoznać problem i wdrożyć odpowiednią terapię. To na co należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę to sposób w jaki siedzimy przy stole podczas pisania. Odpowiednie ułożenie nóg, dobre wygodne oparcie krzesła, dopasowany blat. To wszystko ma znaczenie.

  1. Jaka jest prawidłowa postawa do pisania dla dzieci i dorosłych?Na co powinniśmy zwrócić szczególną uwagę?

Podczas pisania powinniśmy siedzieć tak by mieć nogi ułożone względem podłogi pod kątem 90 stopni, a stopy powinny być ułożone płasko na podłodze (możemy użyć podnóżka). Barki powinny być rozluźnione (zbyt wysoki blat będzie powodował napięcie mięśni), skierowane w dół i lekko cofnięte w tył. Jeżeli pracujemy przy komputerze górna krawędź monitora powinna znajdować się nieco poniżej linii wzroku, a broda powinna być ułożona prostopadle do podłoża. Unikajmy zakładania nogi na nogę. Ja nadal się na tym łapię – niestety.

5. Prowadzisz zajęcia z ceramiki. Od jakiego wieku polecasz takie zabawy z gliną / ceramiką / lepieniem?

Jeżeli dziecko wyraża chęć udziału w zajęciach kreatywnych powinniśmy mu na to pozwolić. Dzieci doświadczają przez dotyk. Nie ma lepszej metody stymulacji i rozwoju jak zabawa różnymi masami plastycznymi, fakturami, konsystencjami. Na swoich zajęciach mam już 2 latki, ale w domu można już z rocznym dzieckiem bawić się różnymi masami. Nie musimy nawet daleko szukać. Malowanie kisielem, usypywanie różnych ziaren i dotykanie ich dłońmi, ugniatanie ciasta, nawlekanie makaronu – to wszystko w formie zabawy ma wpływ na późniejsze prawidłowe funkcjonowanie ręki.

6. Czy można takie ćwiczenia wykonywać również z dziećmi w domu? Z jakimi materiałami najlepiej pracować?

Tak jak pisałam wcześniej możemy pracować ze wszystkim. Z bardzo małymi dziećmi możemy używać produktów spożywczych, bo oprócz dotykania mają silną potrzebę smakować wszystkiego. Dla 2 latków polecam również naturalną glinę, masę solną. Wszelkiego rodzaju masy plastyczne dostępne w sklepach są dedykowane dla dzieci powyżej 3 roku życia i tutaj wybór jest naprawdę ogromny: gliny samoutwardzalne, masy papierowe, piaskolina, ciastolina i to wszystko w jaskrawych kolorach, pobudzających wszystkie zmysły.

7. Jak często organizować takie zajęcia w domu? Jak często posyłać na takie zajęcia?

To zależy od potrzeb dziecka. Zajęcia dodatkowe nie powinny zbyt obciążać dziecka – raz w tygodniu jest optymalnie, a w domu możemy doskonalić swoje umiejętności nawet codziennie. Jeżeli ma kącik to zabaw kreatywnych to bardzo dobrze, jeżeli nie – to musimy zagryźć zęby i pozwolić maluchom trochę pobałaganić, to wszystko dla ich dobra.

8. Dlaczego przy nauce pisania ważne są ćwiczenia całej ręki, a nie tylko dłoni?

Cała ręka bierze udział w pisaniu. Gdy piszemy od prawej do lewej, przesuwamy całą rękę. Warto o tym pamiętać, że rozwój manualny zaczyna się już u 2 latków. Między 2-4 od barku do łokcia, 4-6 latki od łokcia do nadgarstka, a u 6-7 latków od nadgarstka do końca palców. Warto z dziećmi wykonywać wymachy, rzucać piłkę. Należy również ćwiczyć brzuszki, bo to mięśnie brzucha trzymają nam korpus i pomagają w utrzymaniu prawidłowej postawy ciała, a co za tym idzie ułożenia ręki podczas pisania.

  1. Czy uczyć dziecko „na siłę” prawidłowego chwytu długopisu czy ołówka czy ćwiczyć i ćwiczyć, aż samo nauczyć się tego?

Jeżeli odpowiednio wcześnie wyłapiemy nieprawidłowości (czyli za nim dziecko pójdzie do szkoły) to spokojnie możemy wyrobić pewne nawyki poprzez ćwiczenia. U dzieci, które zaczynają pisać, należy wprowadzić intensywny program pomocowy, ale nic na siłę. Możemy posłużyć się nakładkami trójkątnymi, które w większości przypadków się sprawdzają. Obserwujmy i reagujmy, ale bez paniki. Jeżeli potrafimy rozpoznać problem to już połowa sukcesu.

 

Ja ze swojej strony jeszcze raz bardzo dziękuję Karolinie za wyczerpujące odpowiedzi i pomoc w rozwiązaniu problemów 🙂

A Was oczywiście zapraszam do zapoznania się z Karoliną bliżej i na następne Kawy z ekspertem 😉

Ściskam,

Podpis, Monika

 

Poznajcie Karolinę bliżej:

Jak wspomagać rozwój motoryczny dziecka
Karolina Rogóz-Namiotko

Z wykształcenia jestem artystą plastykiem i pedagogiem. Mam uprawnienia pedagogiczne do pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Wiele lat pracowałam z młodzieżą i dorosłymi. Jestem człowiekiem wielu pasji. Do największych z nich należy praca nauczyciela.

Od 3 lat prowadzę Pracownię Ceramiki, w której oferuję dużym i małym różne formy aktywności twórczej. Podczas zajęć proponuję dzieciom różne ćwiczenia, które rozwijają i poprawiają funkcjonowanie całej kończyny górnej oraz obręczy barkowej. Prawidłowe funkcjonowanie ręki przedkłada się na prawidłowy chwyt, a następnie na naukę pisania. W pracy wykorzystuję elementy arteterapii oraz terapii ręki. Dzieci dużo ugniatają, wałkują, manipulują. Bawimy się kolorem i konsystencją. Mamy gliny szare, białe, czarne, czerwone, niebieskie, zielone, gładkie i szorstkie, twarde i miękkie. A to wszystko po to, by rozwijać małą motorykę, ćwiczyć rączki, paluszki i przygotowywać rękę do wytężonej pracy w szkole